محمد رضا واليزاده معجزى
214
تاريخ لرستان ( روزگار پهلوى ) ( فارسى )
ايستاد و هنگام خروج رضا شاه جلو رفته و به عرض رسانيد كه نود سال از عمرم گذشته و احساس مىكنم كه زمان مرگم خيلى نزديك شده چون در تهران پرستارى ندارم ميل دارم در ميان عائله خودم در لرستان بميرم . رضا شاه چون در زمان حكومت سالار الدوله در لرستان او را مىشناخت و نيز از وضع مزاج و حال صدق مقال او مسلم مىنمود لذا اجازه داد كه آن پيرمرد به لرستان مراجعت كند . تجديد حيات ( هيچگاه از زندگى مأيوس نشوند ) دور گردون گر دو روزى بر مراد ما نگشت * دائما يكسان نباشد حال دوران غم مخور هان مشو نوميد چون واقف نهاى از سرّ غيب * باشد اندر پرده بازيهاى پنهان غم مخور امير اعظم اگرچه به موجب پيشنهاد رزمآرا از زندان قصر قجر آزاد شده بود ، لكن در تهران نه زندگانى مرفهى داشت و نه به او خوش مىگذشت . لرستانيهايى كه به ملاقات او رفتهاند مىگويند بزرگترين آرزويش اين بود كه به طرهان بيايد و لب بر لب مشكهاى دوغ نهاده تا مىتواند دوغ سرد از دهان مشك بنوشد . البته حق با وى بوده زيرا حب الوطن جزيى از ايمان است . درآمد امير اعظم در تهران به هيچوجه كفايت مخارج او را نمىداد . وى ماهى سيصد ريال از صندوق دولت به عنوان مخارج تبعيد دريافت مىداشت و محصول املاك كرج و نقاط ديگر كه در قبال املاك طرهان « 1 » به او انتقال داده شده بود ، هم آنقدر زياد نبود كه احتياجات شخصى مانند امير اعظم را كه در رديف اشراف بوده برآورده سازد . بارى ، آقاى امير اعظم همچنان در عسرت و ناراحتى بود و آرزوى آمدن به لرستان و زندگى در ميان اقوام را در دل داشت تا اينكه جنگ جهانگير دوم شروع شد و دولتها يكى پس از ديگرى سقوط كردند و متفقين كه احتياج به استفاده از راه امن ايران را داشتند تا بتوانند وسايل جنگى امريكا را در دسترس روسها
--> ( 1 ) . چون مرحوم امير اشرف حاكم و رييس طرهان مقامش را به امير اعظم واگذار كرده بود ؛ لذا برحسب اصرار مرحوم معين السلطنه املاكش را به پسر ديگرش ، امير ارفع صلح كرد . بنابراين املاك امير اعظم چندان زياد نبوده و منحصر به چند پارچهاى بود كه خودش ابتياع كرده بود كه بعد از حبس و تبعيد همچنان كه ذكر شد آنها را با كارشناسى مرحوم مير غظى خان به 36 هزار تومان تقويم كردند و دولت آنها را خالصه خود ساخته و در عوض آنها چند قطعه ملك در كرج و نقاط ديگر به امير اعظم واگذار كردند و فعلا آن املاك خيلى باارزش بوده و درآمد كافى دارند .